Diana Krall’la ve onun yeteneğiyle tanışmamı sağlayan, standartlara olan ilgimi yeniden alevlendiren albüm buydu.
Şunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim ki, Great American Songbook’un o zamansız şarkılarını seviyorsanız, bu albüm sizi muhakkak tatmin edecektir.
Krall o kayıt döneminde henüz genç bir müzisyendi; ama büyük eserlerin yorumlanışındaki ustalığına, arkasındaki eşsiz kadroyu da ekleyince ortaya incelenmeye değer bir çalışma çıkıyor. Basta Ray Brown (ve ayrıca Christian McBride), davulda ilham kaynaklarımdan biri olan Lewis Nash… Bu ritim bölümü gerçekten taş gibi sağlam. Buna bir de Stanley Turrentine’in o eşsiz, kadifemsi tenor saksofon tonunu eklediğinizde, karşınıza kusursuz bir dörtlü çıkıyor — özellikle de Turrentine’in o blues’a yaslanan tonu, albüme ayrı bir ruh katıyor.
Brown’ın Krall’ın kariyerinde önemli bir rol oynadığı bilindiğinden, bu albümün prodüksiyonuna da nasıl yön verdiğini insan ister istemez merak ediyor. Üstelik albümün, 13–16 Eylül 1994 tarihleri arasında, New York’taki Power Station stüdyolarında yalnızca üç günde kaydedilmiş olması gerçekten etkileyici. Krall’ın ilk albümü Stepping Out onun adını duyurmuştu, ama bu albüm — en azından benim açımdan — onun standartlara yeni bir soluk getiren bir yetenek olarak sağlam bir şekilde yerini aldığı çalışma oldu. Hatta bu albümden sonra geri gidip Stepping Out’u arayıp bulmak zorunda kalmıştım; dolayısıyla beni asıl “hayran” yapan albüm budur.
Plak formatı ki benim sahip olduğum çok güzel bir kayıda sahip. Zaten odyofiller bilir Diiana Krall her zaman güzel kayıtlar sunan bir caz sanatçısı.
Kimi zaman hayatın ve kariyerin akışına tesadüfler yön verir; neredeyse hiçbir müzisyen yoktur ki “doğru zaman, doğru yer” ilkesine az ya da çok borçlu olmasın. Kandace Springs için o an, belki de 2014 yılında, efsanevi, biricik, tarifsiz Prince’in YouTube’da Sam Smith’in “Stay With Me” şarkısını söylediği kaydına denk geldiği andı.
Prince, Springs’in taşıdığı cevheri anında fark ederek onu Purple Rain’in 30. yıl kutlaması için Paisley Park’a davet etti. Ardından gelen beğeni toplayan bir EP ve büyüleyici televizyon performanslarından sonra Kandace Springs, “dikkatle takip edilmesi gereken isim” olarak işaretlenmişti bile. Bu işaret, 2016’da yayımlanan ilk albümü Soul Eyes ile meyvelerini vermeye başladı. Olgunluğuyla şaşırtan bir vokal ve türler arasında ustalıkla dolaşan bir müzikal kulakla donatılmış bu albüm, Prince’in (ve daha birçoklarının) onda gördüğü potansiyelin gerçekleşmeye başladığını gösteriyordu.
Aradan iki yıl geçtiğinde Springs, büyük ölçüde Karriem Riggins’in rehberliği ve prodüktörlüğünde şekillenen ikinci albümü Indigo ile dinleyicinin karşısına çıktı. Riggins, organik dokularla bezeli zengin bir ses dünyası kurarken, yer yer dijital ritimlerin modern vurgularını da ustalıkla harmanlayarak iş birliğinin ne kadar isabetli olduğunu kanıtlıyor.
Ne var ki albüm boyunca hiçbir unsur, asıl cazibeyi gölgeleyemiyor: Springs’in zahmetsiz, gümüş gibi parlayan vokalleri. İster soul’a göz kırpan bir parça, ister pop tınıları taşıyan bir durak, ister düpedüz bir caz baladı olsun, sesinin billur niteliği tüm berraklığıyla kendini hissettiriyor. O, sahiden de göz ardı edilemeyecek bir vokal gücü.
Albümdeki on üç parça, çoğu vokal albümünden çok daha geniş bir müzikal alanı kapsıyor. Parçaların büyük bölümü özgün eserlerden oluşurken, araya yer yer seçmece yorumlar da serpiştirilmiş. Dünyanın “The First Time Ever I Saw Your Face”in bir başka versiyonuna ihtiyacı var mı tartışılır; ancak Springs bu parçayı öylesine içten, öylesine kaynak malzemeye duyduğu sevgiyle söylüyor ki, bu soru neredeyse anlamsızlaşıyor.
Albümün bir başka noktasında Springs, “Piece of Me” ile Sade’nin topraklarına cesurca adım atıyor. Gerek müzikal, gerek vokal açıdan Sade’nin o eşsiz dünyasını andıran bir iş çıkarmasına rağmen, eser yine de Springs’in kendi ses gücü ve Sade’ye duyduğu hayranlık sayesinde başarıya ulaşıyor.
Albümün zirve noktası ise hiç kuşkusuz “Fix Me”. Melankolik piyano çizgilerine eşlik eden hafif arka ritimler, büyüleyici bir atmosfer yaratıyor. Üstüne bir de Prince’e yapılan zarif sözsel göndermeler eklenince ortaya direnmesi zor bir karışım çıkıyor. Ancak bu, albümün geri kalanının gölgede kaldığı anlamına gelmiyor; aksine albümün güzelliği, parçadan parçaya yapılan zarif üslup değişimlerinde yatıyor. Bu değişimler devrimsel ölçekte olmasa da Springs’e hâkimiyetini korurken ufkunu genişletme imkânı tanıyor.
“6 8” adlı parça, sade ve hafif sözlerle başlayan ince yapılı bir eserken, eklenen bas çizgileriyle Erykah Badu ve Georgia Anne Muldrow’un ortak üretimlerini andıran bir düşünceli hava kazanıyor.
“Black Orchid” ise dökülen gitar melodisi, kırılgan flüt dokunuşları ve zarif bir dramatik hissiyatla öne çıkıyor.
“Unsophisticated” ise adının aksine oldukça rafine: Springs’in büyüleyici vokalleri, Roy Hargrove’un enfes, sükûnetli trompetiyle buluşarak müthiş bir ikili yaratıyor.
Albümün sonlarına doğru bir başka göz alıcı parça bizi karşılıyor: “Love Sucks.”
Amy Winehouse tarzı bir Bond temasını andıran eser, Springs’in kendine yönelik acımasız bir iç döküşünü içeriyor—yeni aşka kapılmanın karşısında duyduğu çaresizliği açıkça lanetlediği dizelerle…
“You play the game so very well /
Seems to me it’s a fairy tale /
I swear that I’m done /
Then love calls and I run /
Somebody help me, I can’t save myself.”
Albümün gerçek yıldızı ise kuşkusuz Springs’in sesinin ta kendisi. Her adımda bir huzur veren, her tarz dönüşümünde pürüzsüzce yol alan bu vokal, albüme bütüncül bir karakter kazandırıyor. Tarzlar arasında yaptığı küçük, zarif geçişler sayesinde albüm hem bütünlük hem çeşitlilik sunuyor.
Artık “takip edilmesi gereken” bir isim olmaktan çıkan Kandace Springs, bugün gönül rahatlığıyla güvenilebilecek bir sanatçı.
Öne Çıkan Parçalar:Black Orchid | Breakdown | Fix Me | Love Sucks
Her odyofilin kolleksiyonunda olması gerekli bir ses ve albüm...
Her ne kadar hakkını teslim etmek gerekirse bu teknik olarak bir albüm değil, sekiz şarkı ve yaklaşık yarım saatlik süresiyle genişçe bir EP — ben kısacık bir albüm olarak kabul edeceğim; tıpkı yüz sayfalık bir hikâyeyi kısa roman yerine koymak gibi. Albümün adının Keane için belli bir tematik ağırlığı da var; “gece treni” imgesi, grubun şarkı sözlerinde sık sık karşımıza çıkıyor. Albümün kendisi orta halli bir başarı yakaladı: İngiltere’de Top 40’a girmiş bir hit (“Stop For A Minute”, K’Naan eşliğinde) ve en iyi şarkılar derlemelerine alınmış dokunaklı piyano baladı “My Shadow”… Buna rağmen albümün kısalığı, kimi Keane hayranlarının tepkisini çekti. Gelin şimdi bu kısa albümü parça parça değerlendirelim:
House Lights – Kısa bir enstrümantal olan bu parça, raylar üzerinde ilerleyen bir trenin sesleriyle açılıyor; hem bir atmosfer kuruyor hem de adeta “Grammy çıtası” niyetine ortaya bırakılmış bir giriş gibi duruyor. Tıpkı Under the Iron Sea’de “The Iron Sea”nin albümün tonunu belirlemesi gibi.
Back in Time – Dans popuna çalan bu parça, eski güzel zamanlara dönmeye çalışan bir sevgiliyi konu ederken, anlatıcı her ne kadar “uyanık” olduğunu söylese de tren yolculuğunda dalıp gitmiş gibidir. Tehlike tınıları taşıyan synth’leriyle, geçmişe dönüşün pek de tatlı sürprizler getirmeyeceği hissini verir.
Stop For A Minute (f/ K’Naan) – İngiltere’de hatırı sayılır bir hit olan parça, Somalili K’Naan’ın ilgi çekici bir rap bölümünü barındırıyor. Sürükleyici ritmiyle bitmek bilmeyen ilişki sorunlarını, karşılıklı bağımlılığı ve berbat giden bir hayattan kaçma isteğini anlatıyor. Neşeli tınılarının ardında şaşırtıcı derecede karanlık bir şarkı bu; bazen müziğin, şarkının gerçekte ne söylediğini saklaması mümkün. Şahsen sözleri fazlasıyla tanıdık buluyorum.
Clear Skies – El çırpmalı ritmiyle ne umutlu ne kederli; ikisinin tam arasında süzülen bir şarkı. Anlatıcı “hiç bu kadar güzellik ve bu kadar açık gökyüzü görmemiştim” derken, şimdiki manzarayı mı takdir ediyor yoksa henüz gelmemiş daha iyi günleri mi hayal ediyor, belli değil. Ama yanında bulunduğu kadına dair bir özlem ve burukluk seziliyor.
Ishin Denshin (You’ve Got To Help Yourself) f/ Tigarah – Hafif çarşı-panayır havası taşıyan, kişinin kendine saygı duyması ve sorumluluk alması gerektiğini vurgulayan, albümün geneli düşünüldüğünde ironik bir havası olan bir parça. Tigarah’ın tatlı, genç kız tonlarındaki vokalleri parçaya hoş bir yumuşaklık katıyor; gerçi sesinin miks içinde biraz gömülü kaldığını söylemek gerek. Yine de hem kendine hem başkalarına yardım etmeyi teşvik eden, dinlemesi hoş bir şarkı.
Your Love – Bu dans popu parçası, grubun bir önceki albümünde ballandıra ballandıra yer bulacak türden. Hem sözlerinde doğrudan “soğuk bir hava”dan bahsettiği hem de geçmişi anımsattığı için hafif bir kış ayazı taşıyor. Sevginin geçmişi daha katlanılır kılabileceğine dair bir inanç seziliyor; tümünü silmese bile yükü hafiflettiği düşünülüyor. Hüzünlü olsa da zarif bir şarkı. Benim albümdeki favorilerimden.
Looking Back f/ K’Naan – Girişi 1970’lerden çıkma gibi ya da Kanye West’in “Touch the Sky”ı tadında. Bu nedenle K’Naan’ın tekrar konuk oluşu şaşırtıcı değil. Parça, albümün genelinde sıkça karşımıza çıkan “geriye bakma” temasını işliyor. İlginç olan şu: Keane ve K'naan, bir başkasını geçmişte takılıp kalmakla eleştiriyor ama bu, bizzat kendilerinin sık sık yaptığı şey. Bu ironinin bilinçli olup olmadığı tartışılır, doğrusu.
My Shadow – Bu kasvetli ama derinlemesine güzel piyano baladı, albümü bir önceki parçanın mesajıyla neredeyse çelişen bir noktada kapatıyor; hayatlarımızdaki gölgelerin, diğer insanların hayatlarıyla nasıl iç içe geçtiğini düşündürüyor. “Bedshaped” ya da “Love Is The End” gibi önceki Keane kapanışlarını anımsatan, hüzünlü ama büyüleyici bir şarkı. Hepimiz geçmişimizin, tanıdığımız insanların, taşıdığımız anıların hayaletiyle dolaşıyoruz. Kederli bir kabul belki; ama zaman zaman böyle güzel şarkılar çıkaran bir kabul. Tam bir Keane tarzı, güzel ve etkileyen..
Genel Değerlendirme – Bu albüm hem geçmişe dönüp bakıyor, hem yayımlandığı dönemde (2010) grubun bulunduğu noktayı yansıtıyor, hem de üç düet içermesi (Keane için hiç alışıldık değildir) ve iki parçada rap kullanmasıyla açık bir yön değişikliğini temsil ediyor. Muhteşem piyano baladları, önceki albümle uyumlu dans popu parçaları, ileriye bakma isteği ile geçmişin tanıdık huzuru arasında gidip gelen güçlü bir gerilim… Hepsi burada. Bu tanıdık gerilim, albümü kısa olmasına rağmen kesinlikle değerli kılıyor. Benim gibi Keane hayranı iseniz koleksiyonunuzda yer alması gereken bir çalşma..Severim bu grubu çok iyidirler..
George Michael, 1996 tarihli ve onu sessiz ama olağanüstü rafine bir şekilde “sürgünden geri getiren” albümü için “en büyük anım” demişti. 1990’daki Listen Without Prejudice Vol. 1’dan bu yana Michael, Sony ile yaşadığı bitmek bilmeyen hukuki kavgalar, sevgilisi Anselmo Feleppa’nın ölümü ve müziğinde geçirdiği radikal dönüşümle adeta bir cehennemden geçmişti. Artık Young Guns (Go For It!)’ın iyimserliğinden çok uzaktayız. Yine de tarihi yeniden yazmayalım: Adil olmak gerekirse, önceki iki solo albümü de derinliğini kanıtlamıştı – örneğin Father Figure ve Praying for Time, pop müziğin gösterişli ama duygu yüklü zirvelerindendi. Ancak Older, bambaşka bir seviyede, zarif bir “stoner soul” olarak parlıyordu. Albüm neredeyse Zenvari bir huzura, dinginlik içinde yeniden yaşanan duygulara sahipti.
Üç yıl süren yapım süreci boyunca Jon Douglas ile birlikte yaratılan bu katartik (arınma sağlayan) eser, yas ve iyileşme üzerine derin bir meditasyondu. Albümün genelindeki zarif huzur, 1994’te ölen Brezilyalı “bossa nova’nın babası” Antônio Carlos Jobim’den ilham almıştı (albüm ona adanmıştır). Ayrıca insan merak etmeden duramıyor — George, 1986–87 civarında David Sylvian’ın Gone to Earth albümünü dinlerken bir iki “bitki sigarası” içmiş olabilir mi? Çünkü Before the Bullfight gibi parçalar, bu albümün caz tınılı, yavaşça akan, sıcak atmosferine adeta şablonluk ediyor.
Ne olursa olsun, bu “yaşlı silahşörün” zorlu üçüncü albümü tam altı adet Top 3 hiti çıkararak rekor kırdı. Ancak bu parçaların üçü albümün genel ruhundan ayrılıyordu; çünkü bunlar tam anlamıyla dans pistine yönelik bombalardı. Marvin Gaye etkili Star People, şöhretin boşluğuna dokunurken; Spinning the Wheel, cinsel özgürlük ve risk temalarını işliyordu. Yine de asıl zirve, tek kelimeyle efsaneleşen Fastlove’dı — bekâr hayatını neşeli bir hedonizmle ve Patrice Rushen dokunuşuyla kutlayan, hipnotik ritimleriyle dans pistlerini tutuşturan bir parça. Michael’ın “I do believe that we are practising the same religion” (“Aynı dine ibadet ettiğimize inanıyorum”) gibi ustaca imalı sözleri, şarkıya zekâ dolu bir erotizm katıyordu.
Bu acil funk enerjisinin altında, Older’ın kalbi ise Jesus to a Child ve albüme adını veren parçada atıyordu. Jesus to a Child’da akorlar, sanki dalgalar üzerindeki deniz feneri ışıkları gibi süzülüyor; Older ise “change is a stranger” (“değişim bir yabancıdır”) diye iç çekiyor ama müziğin kendisi bu sözle hemfikir değil. Şarkının yapısındaki geciktirilmiş haz, melodik “hayalet kancaların” ortaya çıktığı anları daha da büyüleyici kılıyor.
Albümün ikinci yarısına geçtiğimizde ise bir plato etkisi hissediliyor: You Have Been Loved duygusal olarak hâlâ gözleri nemlendirse de, The Strangest Thing veya To Be Forgiven gibi parçalar genellikle favori olarak anılmaz. Yine de bu şarkılar, albümün bütünlüğünü koruyan atmosferi yaşatıyor. Older, bir “şarkı koleksiyonu”ndan ziyade tam anlamıyla bir albüm; baştan sona akan bir ruh hâli. (Buna rağmen bu kadar çok hit çıkarması hâlâ şaşırtıcıdır.) Albümde The Style Council’ın denediği perküsyon tarzlarının yankılarını, Sade’in temel estetiğine yapılan zarif göndermeleri duyabiliyoruz. Dönemin “sofistike müzik” işaretleri bolca mevcut ama hiçbir zaman yüzeysel kalmıyor; hepsi özümsenmiş ve haklı kılınmış.
Eleştirmenlerin övgüsünü kazanan Older, muhtemelen George Michael’ın en “miras niteliğindeki” albümü olarak kabul edilir (her ne kadar önceki iki albüm de duygusal içgörüler açısından ondan geri kalmasa da). Bu nedenle albümün 25. yıl özel baskısı (aslında 26. yılında yayımlandı) çeşitli formatlarda geldi.
Older, George Michael’a yeniden bir onaylanma duygusu kazandıran albümdü — ve bunu kendi tatlı, yavaş zamanında başardı.
Plak olarak koleksiyonunuz da olması elzem bir çalışma...
